«Литературные» улицы Лунинца

«Литературные» улицы Лунинца

27 ноября 2021, 11:39
Автор:
78
Чьи имена они носят?
Литературная карта Лунинетчины

Мы уже рассказывали о лунинецких улицах, чьи названия связаны с Октябрьской революцией и Гражданской войной. Есть в Лунинце и более мирные названия. Краевед и литератор Иван Алексеевич Панасюк систематизировал сведения об улицах, названных в честь писателей.

Белинский Виссарион Григорьевич (1811 — 1848), русский литературный критик, публицист, революционер-демократ, философ-материалист. Оказал влияние на развитие русской общественной мысли.

Блок  Александр  Александрович (1880 — 1921) — русский поэт, служивший в инженерно-строительной дружине на фронте Первой мировой войны в 1916 году на Пинщине и неоднократно посещавший Лунинец в тот период. Гуманистический пафос, историзм мышления, отточенность формы делают лирику Блока значительным явлением культуры.

Багдановіч Максім Адамавіч (9.12.1891, Мінск — 25.5.1917), беларускі паэт-лірык, перакладчык, крытык і гісторык літаратуры. Многія вершы пакладзены на музыку або бытуюць як народныя песні (“Зорка Венера”, “Слуцкія ткачыхі”).

Багушэвіч Францішак Бенядзікт Казіміравіч (21.3.1840 — 28.4.1900), беларускі паэт, празаік і публіцыст. Рэвалюцыйны дэмакрат, пачынальнік крытычнага рэалізму ў беларускай літаратуры. Зборнікі: “Дудка беларуская”, “Смык беларускі”. Творчасць была цесна звязана з беларускім фальклорам. Пісаў вершы, апавяданні, балады.

Броўка Пятрусь (Пётр Усціновіч, 1905 — 1980). Народны паэт БССР (1962), акадэмік Акадэміі навук БССР, Герой Сацыялістычнай Працы, лаўрэат Дзяржаўнай прэміі СССР (1947, 1951), дэпутат Вярхоўнага Савета СССР з 1956 года.

Герцен Александр Иванович (1812 — 1870), русский революционер, писатель, философ.

Гоголь Николай Васильевич (1809 — 1852), русский писатель, представитель критического реализма в России.

Горький Максим (Алексей Максимович Пешков, 1868 — 1936), русский пролетарский писатель.

Есенин Сергей Александрович (1895 — 1925), русский поэт-лирик. Многие стихи положены на музыку.

Каліноўскі Кастусь (Канстанцін Вікенцій Сямёнавіч, 21.01.1838 — 10.03.1864), беларускі рэвалюцыянер і літаратар, кіраўнік паўстання на Беларусі і ў Літве. Быў высокаадукаваным чалавекам, знаёмым з працамі А.І. Герцэна, М.Г. Чарнышэўскага, М.І. Дабралюбава, стаў іх паслядоўнікам. Выступаў супраць прыгоннага права, за ліквідацыю памешчыцкага землеўладання. Пакараны царскимі ўладами смерцю — павешаны на Лукішскім плацы ў Вільні.

Калінковіч Мікалай Мікалаевіч (1950, в. Цна Лунінецкага раёна — 1990). Закончыў журфак Белдзяржуніверсітэта. Працаваў у лунінецкай раённай газеце “Ленінскі шлях”. Пазней служыў у КДБ у Туркменіі і Грузіі. Сябар Саюза пісьменнікаў СССР, кандыдат навук.  Актыўна займаўся краязнаўствам. Аўтар кніг “Імя тваё — Свабода”, “Палескія дні Аляксандра Блока”, “Лунінец” і інш. Сабраў і надрукаваў бясцэнныя матэрыялы аб славутых земляках-лунінчанах, аб гістарычным мінулым Лунінеччыны. Помнік пісьменніку  пастаўлены ля ўвахода ў Лунінецкую раённую бібліятэку, дзе ёсць яго кнігі…

Куляшоў Аркадзь Аляксандравіч (6.02.1914 — 4.02.1978). Народны паэт БССР (1968). Заслужаны работнік культуры УССР (1973). Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. У 1979 годзе заснавана Літаратурная прэмія імя А.А. Куляшова.

Лермонтов Михаил Юрьевич (1814 — 1841), великий русский поэт, по праву стоящий рядом с А.С. Пушкиным. В лирике Лермонтова переплелись общественно-гражданские, философские и глубоко личные мотивы. Он ввёл в русскую поэзию стих, отмеченный небывалой энергией мысли и мелодичностью. Роман «Герой нашего времени» (1840), насыщенный глубоким общественным и психологическим содержанием, — вершина реализма Лермонтова.

Ломоносов Михаил Васильевич (1711 — 1766), первый русский учёный-естествоиспытатель мирового значения, поэт, художник, историк, химик, поборник просвещения, развития науки и экономики.

Макаренко Антон Семёнович (1888 — 1939). Советский педагог и писатель. Осуществил беспримерный в педагогической практике опыт массового перевоспитания детей-правонарушителей в трудовой колонии имени Максима Горького. Разработал теорию и методику воспитания в коллективе, провёл опыт соединения обучения с производительным трудом учащихся, развил теорию семейного воспитания. Им подготовлены и изданы несколько ценных книг.

Маяковский Владимир Владимирович (1893 — 1930), русский советский поэт. В дооктябрьский период выражал резкое неприятие буржуазного мира, предчувствуя грядущую революцию. Реформатор поэтического языка. Писал стихи, поэмы, эпиграммы. Стихи писал и для детей. Окончил жизнь трагически.

Міцкевіч Адам (24.12.1798, хутар Завоссе (сучасны Баранавіцкі раён — 26.11.1855). Бацька — дробны беларускі шляхціч, маці польскага паходжання. Выдатны паэт. Адзін з арганізатараў тайных таварыстваў філаматаў і філарэтаў у час вучобы. Быў знаёмы з дзекабрыстамі, а таксама з А.С. Пушкіным, К. Рылеевым, А. Бястужавым. Паэма “Пан Тадэвуш” падобна на паэму Якуба Коласа “Новая зямля”. Творы яго ў сваёй большасці рамантычныя, аднак не пазбаўлены і рэалізму.

Некрасов Николай Алексеевич (1821 — 1877/78), русский поэт. Гражданская, демократическая, тесно связанная с песенным фольклором, поэзия Некрасова существенно повлияла на развитие русской литературы. Самое известное произведение Некрасова в школьной программе — поэма “Кому на Руси жить хорошо?..” Некрасов в своих произведениях отображал жизнь, чаяния и мечты  простого русского крестьянства, его повседневный быт, тяжёлую женскую долю…

Пушкин Александр Сергеевич (1799 — 1837) — великий русский поэт, родоначальник новой русской литературы, создатель русского литературного языка. Был близок к декабристам. Дважды подвергался ссылкам. Гуманизм, гражданственность, пафос истины, реализм, народность, историзм утверждены Пушкиным в качестве главных традиций русской литературы.

Скарына Францыск (1490? — 1551?), беларускі першадрукар. У 1517-1519 гадах выдаў у Празе 23 кнігі Бібліі на старабеларускай мове. Быў вельмі адукаваны. Гонар беларускай нацыі.

Толстой Лев Николаевич (1828 — 1910), граф, великий русский писатель, почётный академик Петербургской Академии наук (1900). Автор грандиозной эпопеи “Война и мир” (1863-1869), многих и выдающихся произведений. Его гениальное творчество оказало огромное влияние на мировую литературу.

Тургенев Иван Сергеевич (1818 — 1883), русский писатель, член Петербургской Академии наук. Выдающийся мастер психологического анализа и пейзажной живописи, оказал существенное влияние на развитие русской и мировой литературы.

Чернышевский Николай Гаврилович (1828 — 1889), русский революционер-демократ, учёный, писатель, литературный критик.

Чехов Антон Павлович (1850 — 1904),  русский писатель, почётный академик Петербургской Академии наук (1900-1902), драматург, автор фельетонов, рассказов. Тонкий психолог, мастер подтекста. Оказал огромное влияние на развитие русской и мировой литературы.

Шырма Рыгор Раманавіч (20.01.1892, в. Шакуны Пружанскага раёна — 23.3. 1978). Беларускі савецкі харавы дырыжор, фалькларыст, літаратар, грамадскі дзеяч. Народны артыст СССР (1955), Герой Сацыялістычнай працы. Удзельнік Першай сусветнай вайны. Старшыня праўлення Саюза кампазітараў БССР (1966-1978), лаўрэат Дзяржаўных прэмій БССР (1966 і 1974). Дэпутат Вярхоўнага Савета БССР з 1955 года. Бываў у Лунінцы.

Янка Купала и Якуб Колас

Якуб Колас (Канстанцін Міхайловіч Міцкевич, 3.11.1882 — 13.08.1956). Класік беларускай літаратуры, народны паэт БССР (1926), акадэмік Акадэміі навук БССР, заслужаны дзеяч навукі БССР, чые творы перакладзены на многія мовы свету. Бываў у Лунінцы з вучнямі з в. Люсіна, дзе ў той час працаваў настаўнікам. Пазней, з лістапада 1911 года па красавік 1912 года, жыў у Лунінцы ў свайго таварыша па  вучобе ў Нясвіжскай настаўніцкай семінарыі Вікенція Філіповіча. Даваў прыватныя ўрокі. У нашым горадзе напісаў больш за 10 вершаў, некалькі невялікіх апавяданняў, частка з якіх была надрукавана ў газеце «Наша Ніва». У Лунінцы пачаў  пісаць паэму «Сымон-музыка», якую закончыў ужо ў Пінскім раёне. У нашым горадзе у 2005 годзе адкрыты помнік Якубу Коласу побач з гасцініцай на вуліцы Савецкай, ёсць мемарыяльныя дошкі.

Янка Купала (Іван Дамінікавіч Луцэвіч, 7.07.1982 — 28.06.1942). Класік беларускай літаратуры, народны паэт БССР (1925). Разам з Якубам Коласам з’яўляецца заснавацелем новай беларускай літаратуры. Акадэмік Акадэміі навук БССР (1928), АН УССР (1929). Супрацоўнік газеты «Наша Ніва» з 1909 па 1915 год. Удзельнік Першай сусветнай вайны. Карыстаўся і карыстаецца вялікай любоўю і шырокай вядомасцю сярод беларускага народа. У Мінску ёсць літаратурны музей Янкі Купалы. Яго творы  перакладзены на многія мовы свету.